Standbeelden vind je in bijna elke stad, zeker in hoofdsteden en daar is Parijs geen uitzondering op. Op heel veel pleinen staan standbeelden, van koningen, generaals, maarschalken of andere belangrijke personen. Steevast staan die op de beste positie van het plein, dus meestal precies in het midden, zoals per definitie op klassieke pleinen. Hoe is het dan mogelijk dat het standbeeld van een van de grootste en beroemdste koningen van Frankrijk, nota bene de koning van de symmetrie, die een paleis als dat van Versailles liet bouwen, op de verwrongen positie is terecht gekomen op de cour Napoleon, het centrale plein van het Louvre. Welke idioot heeft dat bedacht?

een gids probeert het verwrongene duidelijk te maken

De Zonnekoning, Lodewijk XIV, terzijde geschoven ten opzichte van de symmetrieas van het plein? De beroemde piramide (zie: een geslaagde entree) staat perfect gecentreerd, moest Lodewijk hiervoor wijken? Natuurlijk niet! Een standbeeld van zo’n man, die zo’n enorme invloed op Frankrijk en zelfs de wereld heeft gehad, wordt niet doelbewust terzijde geschoven, of erger nog “per ongeluk” zomaar ergens geplaatst.

Wat is die schijnbaar misplaatste positie dan precies? Wel, ten eerste, let op de positie op het plein: inderdaad totaal asymmetrisch, op geen enkele manier corresponderend met het plein, geen relatie zoekend met de piramide, noch de overige bebouwing. En ten tweede door de stand van het beeld, ten opzichte van het plaveisel: de tegels sluiten nog strak aan op de ondersokkel van het beeld, maar het werkelijke beeld staat gedraaid op deze ondersokkel: onrustig en onlogisch.

Wat is hier gebeurd? Wat is er aan de hand? Dat is even onverwacht als groots, en typisch Frans. OP het plein staand kies je bijna automatisch het verkeerde perspectief. Op natuurlijke, logische wijze wordt je aandacht getrokken door de piramide. Maar we moeten ons perspectief enorm vergroten om het te snappen. En dan staat het standbeeld juist niet misplaatst. Althans niet op het plein, dat feitelijk een ander element is. Een ander stedenbouwkundig element.

Het standbeeld blijkt sinds ± 30 jaar een zeer nadrukkelijke sleutelpositie in te nemen in de stadsaanleg. Het vormt als zodanig het beginpunt van wat men in Parijs de Axe Historique is gaan noemen. Sta je bij de sokkel en kijk je pal west, dan zie je eerst de kleine Arc du triomphe du Carroussel, en daardoor de Arc die we als de Triomphe kennen, aan het eind van de Champs Elysées.

 

 

De Arc du Triomphe du Carroussel, de eerste van drie. Heel in de verte, achter het reuzenrad is net de “echte” Arc du Triomphe zichtbaar

En als je geluk hebt, en het is helder weer, dan zie je de Arche de la Defense…

Heel sterk ingezoomd: een stukje van de Arc du Triomphe en een flard van het dak van de Arche van La Defense.

Dat zijn dus 3 triomfbogen op een rij, telkens een slag groter, dusdanig dat je ze vanaf het standbeeld door elkaar heen ziet. Wat een geweldig en groots stedenbouwkundig gebaar vormt dat! En daar is dus dat standbeeld, op die schijnbaar idiote, zelfs misplaatste positie het begin van.

Zo beschouwd was het ontwerp van von Spreckelsen voor de Arche van La Defense het enige juiste ontwerp als derde arc op een rij. Nu kunnen we begrijpen dat destijds president Mitterand bij de prijsvraag voor de kop van La Defense hiervoor koos. Deze arc vormde op deze plek veel meer dan alleen een gebouw. Die vormde namelijk ook de reusachtige stedenbouwkundige uitbreiding en verlenging van de grote as. En tevens de beëindiging, tenzij ooit nog een vierde wordt gebouwd…. Wie weet eind 21e eeuw of in de 22e of 23e eeuw? Die zou dan toch nog een keer of wat groter moeten zijn dan de huidige derde, die al 110 m in het vierkant meet.

Dat verklaart dan de positie van het beeld op de Cour Napoleon. Maar wat verklaart de verdraaiing van het beeld ten opzichte van de as van het plein? Waarom staat het beeld scheef op de ondersokkel, men had het beeld toch op zijn minst recht op het plein kunnen zetten?

Het beeld en de Arc du Carroussel. Let op de afwijkende vorm van de plaat onder de sokkel. 

Nou nee dus, precies niet. De as van het Louvre ligt namelijk niet in dezelfde lijn als de Axe Historique, maar vormt er een hoek van 7º mee. Die hoek is precies die waarin Lodewijk te paard van het plein af lijkt te galopperen… En wat blijkt? De Arche van La Defense staat eveneens 7º gedraaid op het plaveisel van La Defense!

schuin plaveisel op de Arche van La Defense

Aldus  is de Axe aan beide zijden voorzien van een knik, en heeft daarmee een tweezijdige beëindiging.

De grootste koning van Frankrijk staat dus niet misplaatst, maar aan het begin van de grootste stedenbouwkundige as van de hoofdstad van zijn Frankrijk.

Zelf een keer dat schitterende en prikkelende perspectief ervaren? Ga een keer met me op stap en laat je zelf overweldigen! Informeer hier

0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.