Bij een reis die ik vorig jaar ondernam, kreeg ik de vraag om een aantal overdekte passages te gaan bekijken. Oei,  lastig, want ik wist dat ze er zijn, maar waar? Ik was er eigenlijk nooit bewust naar op pad gegaan. 

Met wat research ontdekten we er enkele en we spraken af dat we zouden proberen die te vinden en bezoeken. Dat lukte op de laatste dag van ons bezoek nog, nadat ik eerder er al toevallig aan voorbij was gereden. En door een gelukkig toeval, ik had al fietsend de juiste straat genomen, stonden we er ineens pal voor. En dan ga je er natuurlijk niet aan voorbij!

Passage Jouffroy

Het bleek niet te gaan om een groots en indrukwekkend complex, het was meer een kleinschalig overdekt winkelstraatje, met een paar hele mooie winkeltjes, en zelfs een authentiek romantisch hotelletje. Heel anders dan de bekendere grote overdekte passages, zoals die in Milaan of dichter bij huis in Den Haag of Brussel. Daar zijn imposante fraaie glazen koepeldaken over de straten heen gezet. 

Zoniet in deze Parijse passage, waar de overkapping weinig spectaculair was. Laag, net boven de eerste etage, met een simpele gietijzeren constructie. Weinig spectaculair inderdaad, maar hoeveel eerstelingen zijn dat? Want daar spreken we hier wel over. Parijs is, eens te meer, ook op dit architectonische vlak de voorloper geweest van vele andere grote steden. 

En waar een begin wordt gemaakt met nieuwe materialen, nieuwe technieken, wordt dat voorzichtig gedaan. 

Laten we ons ruim 200 jaar terug in de tijd verplaatsen, naar de tijd omstreeks 1800, waarin het grootste deel van de stad was nog Middeleeuws van opzet was en een wirwar van smalle en bedompte steegjes vormden die hoogstens met groffe keien geplaveid waren, riolering was nog volledig science fiction, grote etalages idem dito…. Ja? komt er een beeld bij jullie lezers op? 

En dan is er ineens een overdekte straat, prachtig geplaveid in dure materialen of exclusieve technieken. Hypermodern overdekt met glas, waardoor vrijwel net zo veel daglicht heerst als in andere brede straten. Brede straten in vergelijking met die moderne steegjes. Wat moet dat voor de vroege negentiende-eeuwe een magistrale aanblik zijn geweest! Dit was voor hem en haar onbekend en ongekend. Zoveel licht, zoveel luxe en zoveel comfort! 

een van de mooiste: Passage Vivienne

inclusief schitterende mozaïekvloer

Deze passages waren binnen no-time “the place to be” in Parijs. Daar mocht of moest je gezien worden. Er werd geflaneerd, er werd gepronkt, er werd ontmoet en gehandeld. 

Dat heeft maar betrekkelijk kort geduurd, want vanaf de jaren ’70 van de negentiende eeuw werden de grote en nog steeds zo beroemde boulevards aangelegd, die het aanzien van Parijs voorgoed veranderden. De prachtige passages waren ineens kleine binnenstraatjes geworden, waar de loop heel snel uit ging. Het verval trad in. Tot diep in de twintigste eeuw is dat zo gebleven, tot er ineens een omslag kwam in de jaren zeventig. De passages werden herontdekt, weer opgeknapt, en zelfs op de monumentenlijst geplaatst, wat de weg vrij maakte voor ingrijpender restauraties. 

Het glas was natuurlijk na bijna 200 jaar niet meer in heel goede staat. De ijzeren constructies waren verroest, houten en gestucte ornamenten waren kapot of aangetast enzovoort. 

veelvuldig vervuiling…

… en beschadigde ruiten (pass. Jouffroy)

Maar zie hoe bijvoorbeeld een deel van de passage Vivienne volledig is gerestaureerd, inclusief de eikenhouten imitaties van de winkeltjes. En zie hoe hier weer bijzondere en specialistische boetiekjes in gevestigd worden: de passages mogen zich verheugen in een nieuwe aandacht die wat mij betreft volkomen terecht is. We lopen hier per slot van rekening in feite door de allereerste vorm van een winkelcentrum, shopping mall, zo je wilt. 

Nu doe ik normaliter niet aan shopping-excursies, maar naar deze oervormen van onze moderne winkelcentra neem ik je graag mee. Informeer hier naar de mogelijkheden… Geloof me, het is de moeite waard!

0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.